Κόνιτσα Ιωαννίνων

Βαρεθήκατε τη θάλασσα και τις πολύβουες παραλίες; Τα πηγαινέλα με το πλοίο; Υπολογίζετε τα έξοδα μετακίνησης και το χρόνο του ταξιδιού; Υπάρχει και το βουνό -δροσιά και καθαρός αέρας, ποτάμια και βόλτες στο δάσος. Ελατα που μοσχοβολούν, πεύκα και οξιές, καστανιές, κρυστάλλινα νερά, βλάστηση, μονοπάτια του παραμυθιού εκεί στη βόρεια Πίνδο.

Ο Γιάννης Σ. Τζίμας, πολιτικός μηχανικός, εδώ και τριάντα χρόνια ασχολείται με την ορειβασία και την ορεινή πεζοπορία. «Το βουνό και η αναρρίχηση χρειάζονται επιπλέον γνώσεις», μας λέει. «Αυτές τις περιοχές τις ξέρω πολύ καλά.

Αναβλύζει από τα έγκατα της Πίνδου και ξεκινά το βουητό του από τα υψίπεδα του Μετσόβου. Ο ορμητικός Αώος σημαδεύει με την πορεία του το χάρτη της χώρας ως ένας από τους σημαντικότερους ποταμούς της, διατηρώντας αειφόρο τη μοναδική φύση του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου.

Εβδομήντα περίπου χιλιόμετρα βορείως των Ιωαννίνων, κι αφού περάσετε το Καλπάκι, μπαίνετε σε μια πεδιάδα γεμάτη καλλιέργειες που τη διατρέχει ο Αώος ποταμός. Σε λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω θα συναντήσετε το σημείο όπου ο Σαραντάπορος και ο Βοϊδομάτης συναντούν τον Αώο. Γύρω στέκεται επιβλητική η βόρεια Πίνδος, ενώ στα δυτικά θα δείτε την όμορφη Κόνιτσα, κτισμένη αμφιθεατρικά στα 600 μ. στην πλαγιά της Τραπεζίτσας..

Η Κόνιτσα διεκδικεί σήμερα τη θέση που της αξίζει στις καρδιές των ταξιδιωτών. Οι μικροί κρυμμένοι θησαυροί της ζωντανής κωμόπολης, η χαρισματική φύση και οι πρωτοποριακές προσπάθειες των ανθρώπων της συνθέτουν έναν τόπο αυθεντικό και όχι «κατασκευασμένο» για τουρίστες

Από την Πάνω Κόνιτσα αγναντεύω τον εύφορο κάμπο. Ο Αώος έρπει ανάμεσα στα χωράφια σαν νωχελικό φίδι και χάνεται παρέα με τον Βοϊδομάτη πίσω από το Λιατοβούνι, για να συναντήσουν το αλβανικό έδαφος. «Ξαγκούσα», αναστενάζει με ανακούφιση ο συνοδός μου Νίκος Κυρίτσης από την Κόνιτσα. «Ετσι λέμε εμείς εδώ για τον τόπο. Δηλαδή, σου φεύγει η αγκούσα, το άγχος, σου ανοίγει την καρδιά». Και είναι αλήθεια. Σε αντίθεση με άλλα ελληνικά ορεινά τοπία, ξεμακραίνει το βλέμμα εδώ πάνω, πλανάται στις ψηλές κορυφές των εντυπωσιακών ορεινών όγκων της Πίνδου: Τραπεζίτσα, Τύμφη, Νεμέρτσικα, Λεσκοβίκι, Γράμμος.

Νερό που κελαρύζει. Χαρακτηριστική βουνίσια ψύχρα. Βουνοπλαγιές καλυμμένες από οξιές και σημύδες, που καταλήγουν απότομα σε ένα καταγάλανο ποτάμι. Δασικά, χωμάτινα μονοπάτια που διασχίζουν φαράγγια τα οποία, στα μάτια ενός "αδικημένου" γεωγραφικά κατοίκου της Νοτίου Ελλάδας, δεν είναι απλά εντυπωσιακά. Είναι εξωπραγματικά.

Χτισμένη δίπλα σε έναν εύφορο κάμπο που τον ποτίζουν ο Αώος, ο Βοϊδομάτης και ο Σαραντάπορος, η Κόνιτσα είναι μια ιστορική κωμόπολη της Ηπείρου, η ταυτότητα της οποίας σφραγίστηκε από τα νερά αυτών των ποταμιών.

Ηταν πάντα ένα ακμαίο γεωργοκτηνοτροφικό κέντρο καθώς μπροστά της απλώνονται 17.000 στρέμματα καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Σήμερα είναι ένα διάσημο ορμητήριο για εναλλακτικές δραστηριότητες στην περιοχή, για ανάβαση στο χιονοδρομικό κέντρο της Βασιλίτσας, για επίσκεψη στα περίφημα Μαστοροχώρια και τα χωριά της Λάκκας Αώου.

Μαχαλάδες με καλοχτισμένα και καλοπεριποιημένα πέτρινα σπίτια. Εξώπορτες και παράθυρα με μονοκόμματα πρέκια και καλοπελεκημένα αγκωνάρια, τοιχοποιίες ανώμαλες και ισόδομες, καλντερίμια και ξερολιθιές. Πόρτες κλειστές, καφενεία με καρέκλες κρεμασμένες ανάποδα. Όλα στο πλούσιο φυσικό περιβάλλον του Γράμμου με τα αλπικά λιβάδια, τις γόνιμες κοιλάδες, τη Δρακόλιμνη, φορτισμένος από τις μνήμες του εμφυλίου πολέμου.  

Ακολουθώντας πορεία μεθοριακή και παράλληλη με τον ποταμό Σαραντάπορο, ανακαλύπτουμε ένα πλήθος ορεινών κοινοτήτων που φωλιάζουν στις δασωμένες παρυφές του Γράμμου και του Σμόλικα, σ' ένα οδοιπορικό που συνδυάζει τη φύση, τον πολιτισμό και τις ευχάριστες εξερευνήσεις.